Zmiany w kontroli skarbowo-podatkowej.

Kontrola skarbowo-podatkowa  jest bardzo ważnym elementem funkcjonowania systemu podatkowego, bowiem wywiera istotny wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to postępowanie podczas którego organy podatkowe ustalają odpowiedzialność karnoskarbową podatnika, która z kolei wpływa na wysokość zobowiązań podatkowych. Z uwagi na istotne znaczenie kontroli skarbowej zarówno dla fiskusa jak i podatników, z początkiem obecnego roku zostało wprowadzonych szereg zmian w tym zakresie.

Z dniem 1 stycznia 2017 roku została powołana Krajowa Administracja Skarbowa, a ustawa regulująca jej funkcjonowanie zaczęła obowiązywać od 1 marca 2017, zastępując tym samym dotychczas obowiązującą ustawę o kontroli skarbowej. Nadzór nad funkcjonowaniem nowego podmiotu będzie sprawował jej szef, który będzie bezpośrednio podlegał Ministrowi Finansów. W związku z ustanowieniem Krajowej Administracji Skarbowej zostanie wprowadzonych szereg zmian w zakresie nazewnictwa kontroli skarbowo-podatkowej ale również samej kontroli, składania deklaracji czy podań oraz interpretacji indywidualnych. Warto pamiętać, że utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej spowoduje modyfikacje wielu innych ustaw m.in. ordynacji podatkowej, ustawy o prawie celnym, w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, w ustawie o samorządzie gminnym oraz ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, itp.

I tak postępowania kontrolne, które były dotychczas prowadzone przez urzędy kontroli skarbowej zostaną zastąpione przez kontrole celno-skarbowe, prowadzone przez urzędy celno-skarbowe. Jednocześnie nadal będą prowadzone kontrole podatkowe i postępowania podatkowe przez urzędy skarbowe.

Dotychczas kontrola podatkowa była dokonywana po upływie 7 dni od zawiadomienia inspektora kontroli skarbowej oraz wręczeniu kontrolowanemu postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego. Wcześniejsze wszczęcie kontroli było możliwe dopiero po uzyskaniu zgody podatnika. Obecna zmiana działa na niekorzyść kontrolowanego, ponieważ podmiot kontrolujący może przeprowadzić kontrolę już w dniu doręczenia upoważnienia do jej przeprowadzenia. Dodatkowym zabezpieczeniem dla fiskusa będzie również możliwość wszczynania kontroli celno-skarbowej na podstawie legitymacji służbowej, jeżeli istnieje podejrzenie, że podatnik nie przestrzega przepisów podatkowych i niezwłoczne działanie w tym zakresie jest uzasadnione. Kontrolerzy w toku prowadzonej kontroli będą mieli prawo żądać dostępu do akt, ksiąg i dokumentów również za ten okres, który nie jest objęty  kontrolą. Ponadto podmiot kontrolujący będzie mógł dokonać przeszukania bez wcześniejszej zgody prokuratora, który w tym zakresie będzie miał prawo wydać ocenę tych działań po ich zakończeniu. Problem pojawi się w sytuacji, w której kontrola została podjęta z tytułu wadliwych przesłanek. Zgodnie z nowymi przepisami, zebrany materiał dowodowy nie zostanie wykorzystany, jednak same czynności zostaną podjęte. Rozszerzenie uprawnień podmiotów kontrolujących utrudni  w znacznym stopniu wszelkie oszustwa w tym zakresie, ponieważ podatnik nie będzie miał czasu na przygotowanie się do kontroli celno-skarbowej.

Warto pamiętać, iż niezależnie od wprowadzonych zmian czynności kontrolne nadal, co do zasady, powinny być dokonywane w obecności podmiotu kontrolowanego. W przypadku choroby lub innych niedogodności np. przebywanie w delegacjach, kontrolowany ma prawo wskazać osobę upoważnioną do działania w jego imieniu, chyba że kontrolowany zrezygnuje z tego prawa. Rezygnacja o której mowa musi być złożona w formie pisemnego oświadczenia. Zgodnie z artykułem 123 ordynacji podatkowej zasada czynnego udziału strony w postępowaniu jest jedną z kardynalnych reguł rządzących postępowaniem podatkowym. Oznacza to, że kontrolujący nie mogą zabronić kontrolowanemu lub osobie, która go reprezentuje uczestnictwa w czynnościach kontrolnych.

Nowa ustawa znosi również terytorialność kontroli skarbowo-podatkowej. W nowych przepisach istnieje również zapis o maksymalnym okresie kontroli, nie może ona trwać dłużej niż 3 miesiące. Jednakże fiskus daje możliwość przedłużenia kontroli, na uzasadniony wniosek podmiotu kontrolującego, jeśli kontrola nie została zakończona w maksymalnym terminie. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe w drodze postanowienia, jeżeli kontrolowany nie złożył korekty deklaracji albo organ nie uwzględnił złożonej korekty deklaracji. Prawo takie przysługuje kontrolowanemu w ciągu 14 dni od rozpoczęcia kontroli celno-skarbowej lub po jej zakończeniu i prezentacji jej wyników. Daje to podatnikowi dłuższy czas na odpowiednią korektę deklaracji, w przypadku, gdy kontrola celno-skarbowa będzie tego wymagała.

Od 1 marca 2017 roku naczelnicy urzędów skarbowych przejmują wszelkie kompetencje obecnie funkcjonujących naczelników urzędów skarbowych i urzędów celnych m.in. w zakresie poboru podatków, należności celnych, opłat. Z chwilą wejścia w życie nowej ustawy podatnik może składać podania i deklaracje podatkowe oraz otrzymywać zaświadczenia i wyjaśnienia w każdym centrum obsługi, niezależnie od terytorialnego zasięgu działania naczelnika urzędu skarbowego, co jeśli faktycznie zadziała w praktyce, będzie bardzo dużym udogodnieniem dla podatników.

Zmiany będą dotyczyły również postępowania odwoławczego dotyczącego wyników przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej. Zgodnie z nowymi przepisami organem odwoławczym w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów skarbowych lub naczelnika urzędu celno-skarbowego będzie dyrektor izby administracji skarbowe. Natomiast w przypadku  organem odwoławczym od decyzji podatkowych wydawanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego w ramach przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej będzie ten sam naczelnik urzędu celno-skarbowego. W praktyce oznacza to, że podatnik, który nie będzie zgadzał się z negatywną dla siebie decyzją, będzie zmuszony wnieść odwołanie do tego samego urzędu, który wydał decyzję i teraz będzie rozpoznawał sprawę odwoławczą. Jest to wyraźne naruszenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu podatkowym, bowiem podatnik zostanie pozbawiony możliwości należytego i rzetelnego rozpatrzenia jego sprawy przez inny organ. Miejmy nadzieję, że sama praktyka pokaże absurdalność tego rozwiązania i wkrótce przepisy w tym zakresie zostaną ukierunkowane we właściwy sposób.

Kolejne zmiany nastąpią również w zakresie wydawania interpretacji indywidualnych. W miejsce obecnie istniejącej Krajowej Informacji Podatkowej, zacznie działać ogólnopolska Krajowa Informacja Skarbowa, która zapewni jednolite indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz informację podatkową i celną. Co oznacza, że  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, będzie miał prawo wydawać  interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną) w jego indywidualnej sprawie. Należy to odczytywać jako krok w dobrą stronę. Również pozytywną zmianą jest również to, że podatnicy będą mogli liczyć na uzyskanie w centrum obsługi informacji w zakresie sposobu wypełniania zeznań i deklaracji podatkowych. Podatnicy będą mogli skorzystać z komputera z dostępem do portalu podatkowego. Jest to duże udogodnienie dla wszystkich osób, dla których prawo podatkowe jest zbyt skomplikowane.

Szereg wprowadzonych zmian w zakresie kontroli celno-skarbowych oraz szeroko rozumianego prawa podatkowego mają na celu ujednolicenie praktyk podatkowych na terenie całego kraju oraz decentralizację samej kontroli. Wszelkie zmiany są początkowo trudne i wywołują wiele problemów. Miejmy jednak nadzieje, że będą one zmierzały we właściwym kierunku.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *